Keksalar va demensiya modellarida kreatin miya faoliyatiga ta'siri: qamrovli sharh

Nima o'rganildi

Demensiyani to'xtatadigan yoki sekinlashtiradigan dori-darmonlar hozircha kam. Demensiyaning turli ko'rinishlarida miyada energiya almashinuvi buziladi, yallig'lanish kuchayadi va nerv hujayralari orasidagi aloqa izdan chiqadi. Kreatin hujayralarda energiya zaxirasi (fosfokreatin/ATF tizimi) vazifasini bajaradi va miyani himoya qilishi mumkin, deb taxmin qilinadi. Mualliflar kreatin qo'shimchasi va demensiya bilan bog'liq fikrlash ko'rsatkichlari haqidagi mavjud dalillarni xaritaga tushirdi. Ular dozaga, davomiylikka, shaklga va qabul qilish yo'liga, shuningdek hayvon modellarining xususiyatlariga e'tibor qaratdi.

Tadqiqot qanday o'tkazildi

Bu qamrovli sharh bo'lib, Joanna Briggs Institute uslubiyati va PRISMA-ScR tavsiyalariga amal qilingan. PubMed, Embase, Scopus va Cochrane CENTRAL bazalarida sana cheklovisiz qidiruv o'tkazildi, faqat inglizcha maqolalar olindi. Keksalarda yoki demensiyali hayvon modellarida kreatinni baholagan va kamida bitta kognitiv natijani yozgan ishlar tanlandi.

Natijalar

Tekshirilgan 8317 yozuvdan faqat oltita tadqiqot (yetti nashrda) mezonlarga mos keldi:

• bitta hujayra (in vitro) tadqiqoti;
• to'rtta hayvon modelidagi tadqiqot;
• bitta kichik pilot inson sinovi (ikki nashrda).

Tasodifiy nazoratli sinov topilmadi. Hayvon tadqiqotlarida asosan himoya ta'siri kuzatildi: energiya almashinuvi qo'llab-quvvatlandi, miyadagi yallig'lanish susaydi. Biroq bitta kemiruvchilar tadqiqotida fazoviy xotira yomonlashgani qayd etilgan. Pilot sinovda 20 kishi 8 hafta davomida kuniga 20 g kreatin oldi. Miyadagi umumiy kreatin 11% oshdi va bu "suyuq" kognitiv funksiyalarning yaxshilanishi bilan bog'liq bo'ldi. Bitta kemiruvchilar tadqiqotida ta'sir jinsga qarab farq qildi: urg'ochilarda foyda, erkaklarda esa yomonlashuv tomon moyillik ko'rindi. Inson sinovida ham energiya almashinuvi javobi jinslar o'rtasida farq qilgan.

Bu nimani anglatadi

Demensiyada kreatinning foydasi haqida dalillar hozircha cheklangan, bir xil emas va asosan hayvonlarda olingan. Inson ma'lumotlari sababiy xulosa chiqarishga imkon bermaydi. Ular faqat g'oya biologik jihatdan mantiqli va amalda sinab ko'rish mumkinligini ko'rsatadi. Mualliflar demensiyali kattalarda, jins bo'yicha ajratilgan, yetarli kuchga ega tasodifiy nazoratli sinovlar kerak, deb hisoblaydi. Miyaga yetib borishi uchun optimal doza ham noma'lum. Bu maqola tibbiy maslahat emas.